Çalışan Yoksulluğuna İlişkin Kavramsal Bir Değerlendirme: Dünya'da ve Türkiye'de Çalışan Yoksulluğunun Boyutları ve Mücadele Politikaları

Abstract

Yoksulluk tarih boyunca toplumların önemli sorunları arasında yer almıştır. Ancak yoksulluğa yüklenen anlam dönemin sosyoekonomik özelliklerine göre değişiklik göstermiştir. Sanayi Devrimi’nin istihdam yapısı üzerinde yarattığı etkiler zaman içerisinde yoksulluğu sadece işsizler gibi dezavantajlı konumda bulunan bireylerin karşılaştığı bir sorun olmaktan çıkarmıştır. Çalışmalarına rağmen yoksulluk sorunuyla karşılaşan bireyler literatürde çalışan yoksullar olarak adlandırılmaktadır. 1980’lerden itibaren etkisini artıran neoliberal politikalar ve küreselleşme ile birlikte çalışan yoksulluğunun boyutları daha da belirgin bir hale gelmiştir. Bu bağlamda son yıllarda Uluslararası Çalışma Örgütü ve Dünya Bankası gibi uluslararası kuruluşlar çalışan yoksulluğuna iliş- kin araştırmalarını yoğunlaştırmıştır. Yaşanan sosyo-ekonomik değişimlerle beraber istihdamın değişen yapısı sigortalı çalışma, sendikalaşma oranları, çalışma süreleri ve ücret düzeyi gibi değişkenler üzerinde bir baskı unsuru oluşturmaktadır. Bu çalışma çalışan yoksulluğunun genel kavramsal çerçevesi üzerine kurgulanmıştır. Yoksulluk ve yoksulluk kavramına yüklenen anlamsal dönüşüm açıklandıktan sonra karşılaştırmalı biçimde çeşitli çalışan yoksulluğu tanımlamalarına yer verilmiştir. İlgili tanımlamaların kavramsal olarak tartışılması bu kısmın temel amacını oluşturmaktadır. Kavramsal tartışmanın ardından Dünya’da ve Türkiye’de çalışan yoksulluğunun boyutlarına ilişkin ikincil niceliksel veriler paylaşılmıştır. Son kısımda çalışan yoksulluğuyla mücadelede bütünsel bir gerçekçilik ifade edebileceğine inandığımız mücadele politikaları hakkında bilgi verilmiştir.