https://hdl.handle.net/20.500.12619/68004 2026-04-14T23:24:02Z 2026-04-14T23:24:02Z Özdemirci Cinal, Ayşe Selcan https://hdl.handle.net/20.500.12619/102637 2024-07-22T12:35:28Z 2023-01-01T00:00:00Z

Madundan muktedire: Lübnan Şiiliğinin siyasal dönüşümü = From the subaltern to the powerful: The political transformation of Lebanese Shi'ism Özdemirci Cinal, Ayşe Selcan Lübnan içerisinde mezhepsel bir grup olan Şiîlerin tarihsel dönüşümünün incelendiği bu çalışmada, Lübnan tarihine dair okuma temelde post-kolonyalist bir çerçevede yapılmaktadır. Hegelci anlayıştan mülhem Fransız hegemonyasının ülkede kurduğu yapı itibariyle Lübnan'ı, fail(ler)i değişen ama sömürge olma halinin devam ettiği bir çıkmaza hapsettiği iddiası, Şiilerin siyasal dönüşümü örneği ile açıklanmaya çalışılmaktadır. Bu çalışma bir sömürge ülkesinde radikal ve köklü bir yapı değişikliği olmadığı -hegemonyanın ideolojik aygıtları ulusal, kolektif halkçı bir irade ile kökten değiştirilmediği- sürece o ülke içerisinde tesis edilen her tür hegemonyanın sömürge yönetiminin bir kopyası olacağını dolayısıyla benzer yapıların tahakkümünden müteşekkil bir döngüsel tarih seyri izleneceğini iddia etmektedir. Bu çalışmada Lübnan Şiilerinin günümüz itibariyle sahip olduğu iktidar türünün yozlaşmış ve minimal hegemonyanın karması dördüncü tip bir hegemonyaya denk düştüğü iddia edilmekte ve bu hegemonya tipi 'minimal yozlaşmış hegemonya' olarak adlandırılmaktadır.; This study delves into the historical evolution of the Shiite community in Lebanon, examining it through a post-colonialist lens. It suggests that French colonialism, driven by Hegelian principles, has led to a persistent state of colonialism in Lebanon despite changes in the perpetrators. The political transformation of the Shiites serves as an example of this phenomenon. The study argues that actual change can only occur through a radical transformation of the ideological tools of hegemony, achieved through a collective public movement. Otherwise, any hegemony established within the country will replicate the colonial administration, perpetuating a cyclical history of domination by similar structures. The study identifies the current power of Lebanese Shiites as a fourth type of hegemony, characterized as a blend of corrupt and minimal hegemony, which it terms 'minimal corrupt hegemony.' 06.03.2018 tarihli ve 30352 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Yükseköğretim Kanunu İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile 18.06.2018 tarihli “Lisansüstü Tezlerin Elektronik Ortamda Toplanması, Düzenlenmesi ve Erişime Açılmasına İlişkin Yönerge” gereğince tam metin erişime açılmıştır.

2023-01-01T00:00:00Z Duman, Talha İsmail https://hdl.handle.net/20.500.12619/102638 2024-07-22T12:35:28Z 2023-01-01T00:00:00Z

Ortadoğu'daki İslâmî hareketlerin siyasal entegrasyonu: Mısır İhvanı, Hizbullah ve Hamas örnekleri = Political integration of Islamic movements in the Middle East: The cases of Egyptian Muslim Brotherhood, Hezbollah and Hamas Duman, Talha İsmail Bu çalışma, Ortadoğu'daki İslâmî hareketlerin siyasal entegrasyonlarını ve kurumsal siyasette üstlendikleri politik pozisyonlarını, Müslüman Kardeşler, Hizbullah ve Hamas vakalarını karşılaştırarak incelemektedir. Toplumsal faaliyet kapasiteleri ve performansları bakımından birbirine benzeyen bu hareketlerin bulundukları ülkelerde üstlendikleri siyasal roller açısından neden farklılaştıkları sorusuna yanıt arayan bu çalışma, süreçte belirleyici olan içsel ve dışsal faktörleri sorunsallaştırmaktadır. Çalışmanın kuramsal çerçevesini Toplumsal Hareket Teorisi oluşturmaktadır. İslâmî hareketleri 'öteki'nin anlaşılması kapsamında analiz eden kuramsal yaklaşımların aksine, görece 'içeriden' ve bütüncül bir anlama sürecine imkân sunan bu teoriye, mikro, mezo ve makro analiz birimlerinin sentezlenmesi yoluyla, hareketlerin ideolojik, örgütsel ve dışsal/yapısal dinamiklerini birlikte değerlendirmek için başvurulmuştur. Yöntem olarak karşılaştırmalı vaka analizi ve içerik analizinden faydalanılan çalışmada, ideoloji, teşkilatlanma ve otonomi başlıkları altında tematik bir mukayese yapılmıştır. Ayrıca, hareketlerin önde gelen isimleriyle yapılan derinlemesine mülakatlarla da, birincil kaynaklara erişim sorunu telafi edilmeye çalışılmıştır. Tüm bu teorik ve metodolojik yaklaşımlara, hareketlerin değişim dinamiklerine ilişkin ortaya atılan hipotezleri test etmek için müracaat edilmiştir. Çalışmanın bulguları, incelenen İslâmî hareketlerin siyasi rollerindeki ve çıktılarındaki farklılaşmada yapısal faktörlerin oldukça etkili olduğunu göstermiştir. Devlet/rejim yapısından ekonomik-siyasi özerkliğe kadar bir dizi faktörün, hareketlerin siyasi pozisyonlarına ilişkin kayda değer fırsatlar ve kısıtlamalar yarattığını ortaya koyan çalışma, aynı zamanda ideolojik ve örgütsel dinamiklerin de küçümsenmeyecek derecede belirleyici fonksiyonlara sahip olduğunu bulmuştur. Hareketlerin failliklerine kısmen alan açan bu sonuçlar, İslâmî hareketleri bütüncül perspektiften ele alan yaklaşımların daha güvenilir neticeler ortaya çıkardığını teyit ettiği gibi, gelecek araştırmalarda vakaların çeşitlendirilmesiyle bu hareketlere ilişkin daha genellenebilir çıkarımlara ulaşılabileceğine işaret etmektedir. Anahtar Kelimeler: Toplumsal Hareket Teorisi, Siyasal Entegrasyon, Müslüman Kardeşler, Hizbullah, Hamas; This study compares the political integration and institutional political positions of Islamic movements in the Middle East, specifically the cases of the Muslim Brotherhood, Hezbollah, and Hamas, in order to answer the question of why these movements, which are similar in terms of their social activity capacities and performances, differ in the political roles they assume in the countries where they exist. This study aims to problematize the internal and external factors that are decisive in this process. The theoretical framework for this study is the Social Movement Theory, which provides an insider's perspective and a comprehensive understanding of the studied subject, and has been used to evaluate the ideological, organizational, and external/structural dynamics of the movements together, through the synthesis of micro, meso, and macro analysis units. The study uses comparative case analysis and content analysis as methods, making a thematic comparison under the headings of ideology, organization, and autonomy. In addition, in-depth interviews with leading figures of the movements were conducted to compensate for the problem of accessing primary sources. All these theoretical and methodological approaches were used to test hypotheses about the change dynamics of the movements. The findings of the study show that structural factors are quite effective in differentiating the political roles and outputs of the examined Islamic movements. The study reveals that a range of factors, from state/regime structure to economic-political autonomy, create significant opportunities and constraints for the political positions of the movements. At the same time, the study finds that ideological and organizational dynamics also play a significant determining role. These results suggest that taking a holistic perspective when analyzing Islamic movements produces more reliable results, and that by diversifying the cases, more generalizable conclusions about these movements can be reached in future research. Keywords: Social Movement Theory, Political Integration, Muslim Brotherhood, Hezbollah, Hamas 06.03.2018 tarihli ve 30352 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Yükseköğretim Kanunu İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile 18.06.2018 tarihli “Lisansüstü Tezlerin Elektronik Ortamda Toplanması, Düzenlenmesi ve Erişime Açılmasına İlişkin Yönerge” gereğince tam metin erişime açılmıştır.

2023-01-01T00:00:00Z Küpeli, Mustafa Şeyhmus https://hdl.handle.net/20.500.12619/102636 2024-07-22T12:35:27Z 2023-01-01T00:00:00Z

ABD'nin grand stratejisinin bölgesel güçlerin güvenlik stratejilerindeki rolü: İran-Suudi Arabistan rekabeti (2010-2020) = The role of the U.S. grand strategy in the security strategies of regional powers: The Iran-Saudi Arabia rivalry (2010-2020) Küpeli, Mustafa Şeyhmus Bu çalışma, 2010 sonrası dönemde İran – Suudi Arabistan arasında artan rekabet ve çatışma durumunu incelemektedir. Çalışmanın temel amacı iki ülke arasında yaşanan rekabetin nedenlerini ABD'nin değişen grand stratejisi çerçevesinde ve yapısal realist kuram bağlamında ortaya koymaktır. Bu kapsamda temel olarak şu soruya cevap aranmaktadır: Uluslararası sistem içerisinde tek süper güç konumundaki ülkenin bir bölgeye yönelik değişen grand stratejisi sebebiyle oluşan güç boşluğunda bölgesel aktörler içerisinden herhangi ikisi arasında rekabet ve çatışma neden daha fazla artmaktadır? Bu yaklaşım çerçevesinde çalışma, Ortadoğu'da oluşan bölgesel güç boşluğunun aktörleri güç mücadelesine ittiğini öne sürmektedir. Bu mücadelenin İran ve Suudi Arabistan arasında daha fazla yaşanmasının sebebini ise iki dinamikle açıklamaktadır. Birincisi söz konusu iki ülkenin birbirlerine yönelik tehdit tanımlamaları iken ikincisi ABD'nin grand stratejisinin doğrudan bu ülkeler üzerindeki etkisidir. Bu kapsamda geliştirilen hipotezleri İran ve Suudi Arabistan ilişkileri üzerinden test eden çalışma, bölgesel aktörlerin davranış kalıpları ve güvenlik stratejileriyle alakalı genellenebilir bir çerçeve sunmaktadır.; This study examines the growing rivalry and conflict between Iran and Saudi Arabia in the post-2010 period. The main aim of the study is to reveal that the reasons behind the rivalry between these two countries within the framework of changing grand strategy of the United States and by the perspective of structural realist theory. In this context, the thesis seeks to answer the following question: why does the power vacuum in a region, which is the result of the changes of sole superpower's grand strategy towards this region, intensify competition and conflict between any two of the regional actors? Within the framework of this approach, the study argues that the regional power vacuum in the Middle East pushes actors into a power struggle. Two dynamics explain why this struggle is more pronounced between Iran and Saudi Arabia. The first is the threat perceptions of these two countries towards each other. The second is the direct impact of the US grand strategy on these countries. Testing the hypotheses developed in this context through the relations between Iran and Saudi Arabia, the study provides a generalizable framework for the behavioral patterns and security strategies of regional actors. 06.03.2018 tarihli ve 30352 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Yükseköğretim Kanunu İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile 18.06.2018 tarihli “Lisansüstü Tezlerin Elektronik Ortamda Toplanması, Düzenlenmesi ve Erişime Açılmasına İlişkin Yönerge” gereğince tam metin erişime açılmıştır.

2023-01-01T00:00:00Z M.Y. Aljamal, Yousef https://hdl.handle.net/20.500.12619/102634 2024-07-22T12:35:27Z 2023-01-01T00:00:00Z

Terrorism and liberation movements in the Middle East: The case studies of FLN, Hezbollah and Hamas = Ortadoğu'da terörizm ve kurtuluş hareketleri: FLN, Hizbullah ve Hamas M.Y. Aljamal, Yousef Terörizm ve Kurtuluş her zaman tartışmalı kavramlar olmuştur. Çeşitli devlet ve devlet dışı aktörler bu iki kavramı farklı yorumlamıştır. Bu çalışma, Cezayir'de Ulusal Kurtuluş Cephesi'nin (Fransızca: FLN), Lübnan'da Hizbullah'ın ve Filistin'de Hamas'ın kurtuluş/terörizm tanımını, belirli devlet aktörlerinin onları nasıl ve neden kurtuluş grupları veya terör örgütleri olarak gördüklerine odaklanarak örnek olay olarak incelemiştir. Araştırmacı, araştırma boyunca Adil Savaş Teorisi, Ulusal Kurtuluş Teorisi ve Devrimci Terörizmi (kentsel ve psikolojik) uygulamıştır. Birimler ve Uluslararası analiz düzeylerinde hem devlet hem de devlet dışı aktörler, belirli devlet aktörlerinin bu üç grubu nasıl ve neden terörist veya meşru kurtuluş aktörleri olarak gördüklerini ve Soğuk Savaş ile Arap Baharı'nın üzerindeki etkisini araştırmak için kullanılmıştır. Çalışma, devletlerin FLN'i, Hizbullah'ı ve Hamas'ı nasıl ve neden terörist veya kurtuluş grupları olarak gördüklerini ve bu tanımlamanın onların üzerindeki etkisini yanıtlamayı amaçlamaktadır. Hizbullah ve Hamas en çok Arap Baharı'ndan etkilenirken, FLN Soğuk Savaş'ın siyasetini kendi çıkarına kullanmıştır. Bu bağlantıda Arap Baharı nedeniyle FLN ve Hizbullah'a kıyasen en çok Hamas sıkıntı çekmiştir. Araştırmacı, konuyla ilgili birincil ve ikincil kaynaklara ve literatüre başvurmayı ve kurtuluş/savaş ve terörizm teorilerini uygulamayı içeren karşılaştırmalı ve vaka çalışmaları yaklaşımı kullanarak çalışma boyunca nitel teori odaklı bir yöntem uygulamıştır. Araştırmacı, ilgili devlet aktörleri tarafından üç grubun özgürlükçü veya terörist olarak tanımlanmasının, onların sahadaki davranışlarını etkilediği ve kısa vadede değişme ihtimalinin düşük olduğu sonucuna varıyor. Araştırmacı, terörizm/kurtuluş tartışmasından üçüncü bir çıkış yolu olarak Finlay'ın önerdiği terörsüz direniş teorisini önermektedir. Anahtar kelimeler: Kurtuluş, Terörizm, Ortadoğu, FLN, Hizbullah, Hamas.; Terrorism and liberation have always been controversial concepts. Different state and non-state actors have different interpretations of the two concepts. This study takes the liberation/terrorism designation of the National Liberation Front (French: FLN) in Algeria, Hezbollah in Lebanon, and Hamas in Palestine as case studies by focusing on how and why specific state-actors view them as liberation groups or terrorist organizations. The researcher applies the Theory of Just War, the National Liberation Theory and Revolutionary Terrorism (urban and psychological) throughout the research. Both state and non-state actors at the international and regional levels of analysis have been used to investigate how and why specific state actors view the three groups as terrorist or legitimate liberation actors, and the impact that the Cold War and the Arab Spring had on their designation. The research aims to answer how and why states view the FLN, Hezbollah and Hamas as terrorist or liberation groups and the impact of this designation on them. Hezbollah and Hamas were impacted the most by the Arab Spring while the FLN made use of the politics of the Cold War to its benefit. Hamas suffered the most because of its terrorist designation compared to the FLN and Hezbollah, due to the politics of the Arab Spring. The researcher applies a qualitative theory-oriented method throughout the study by using a comparative and case-studies approach, which includes consulting primary and secondary resources and literature on the issue and applying the theories of liberation/war and terrorism. The researcher concludes that the designation of the three groups by relevant state actors as liberatory or terrorist impacted their behavior on the ground and is unlikely to change in the short-term. The researcher suggests Finlay's proposed theory of non-terrorist resistance as a third way out of the terrorism/liberation controversiality. Keywords: Liberation, Terrorism, Middle East, FLN, Hezbollah, Hamas. 06.03.2018 tarihli ve 30352 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Yükseköğretim Kanunu İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile 18.06.2018 tarihli “Lisansüstü Tezlerin Elektronik Ortamda Toplanması, Düzenlenmesi ve Erişime Açılmasına İlişkin Yönerge” gereğince tam metin erişime açılmıştır.

2023-01-01T00:00:00Z