https://hdl.handle.net/20.500.12619/451 2026-04-05T03:00:34Z 2026-04-05T03:00:34Z İlbilgi, Damla https://hdl.handle.net/20.500.12619/101842 2024-02-06T12:45:08Z 2023-01-01T00:00:00Z

Yeni İstanbul ve Headway ders kitaplarının yazma yaklaşımları bakımından karşılaştırılması = Comparison of writing approaches in New Istanbul and Headway coursebooks İlbilgi, Damla Günümüzde yazma süreci, herkesin kullanabileceği birçok yaklaşımı içeren geniş bir yelpazeye sahiptir. Bu yaklaşımlar, yazma sürecinde farklı disiplinlerden gelen araştırmacılar tarafından geliştirilmiştir. Yazma becerisi, bireylerin günlük yaşamlarında, akademik ve mesleki hayatlarında önemli bir rol oynamaktadır. Yazma becerisini geliştirmek için, farklı türde yazma yaklaşımları kullanılmaktadır. Yazma yaklaşımları, öğrencilere yazma sürecinde rehberlik etmek için kullanılan stratejilerdir. Bu yaklaşımlar, öğrencilerin yazma sürecini daha sistemli ve etkili bir şekilde takip etmelerini sağlar. Farklı yaklaşımların kullanılması, öğrencilerin farklı ihtiyaçlarını karşılamaya yardımcı olabilir ve onların yazma becerilerini geliştirmelerine yardımcı olabilir. Farklı yazma yaklaşımlarının benimsenmesinde ve yazma becerilerinin geliştirilmesinde ders kitapları gerekli araçları ve bilgileri sunmaktadır. Bu çalışmada yabancı dil olarak Türkçe ve İngilizce ders kitaplarının yazma yaklaşımları bakımından değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Yabancı dil olarak Türkçe ve İngilizce öğretiminde kullanılan ders kitaplarının yazma yaklaşımları bakımından karşılaştıran çalışmaların eksik olduğu görülmektedir. Yapılacak olan çalışma literatüre yeni bir katkı sunma potansiyeline sahiptir. Bu amaç doğrultusunda, Türkçe ve İngilizce öğretmenleri tarafından kullanılan ders kitaplarındaki yazma bölümleri, yazma sürecini desteklemek için kullanılan yaklaşımlar açısından karşılaştırılmıştır. Yazma etkinliklerinin incelenmesinde kullanılacak değerlendirme ölçütleri, yazma öğretimi alanındaki kaynaklardan elde edilen bilgilere dayalı olarak oluşturulmuştur. Ayrıca, benzer tez çalışmaları ve yazma öğretimi üzerine yapılan diğer çalışmalar da değerlendirme ölçütlerinin geliştirilmesine katkı sağlamıştır. Çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Veriler, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan "Yeni İstanbul" (A1, A2, B1, B2, C1) ve yabancı dil olarak İngilizce öğretiminde kullanılan "Headway" (A1, A2, B1, B2, C1, C2) ders kitaplarındaki yazma etkinliklerinin incelenmesi ve yazma yaklaşımları bakımından değerlendirilmesiyle oluşturulmuştur. Son bölümde elde edilen veriler ve karşılaştırmalar tablo halinde sunularak yorumlanmıştır. Türkçe ve İngilizce ders kitaplarında kullanılan yazma yaklaşımlarının benzerlikleri ve farklılıkları ortaya konmuştur. Ortaya çıkan sonuçlara göre Yeni İstanbul yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ders kitaplarında ürün odaklı yaklaşım kapsamında tamamlama etkinlikleri dışında diğer kontrollü yazma etkinliklerine yeterli sayıda yer verilmediği görülmektedir. Headway ve Yeni İstanbul ders kitapları tür odaklı yaklaşım bakımından incelendiğinde sayıca en fazla yer verilen yazı türlerinin aynı olmadığı görülmektedir. Süreç odaklı yaklaşıma ait yazma etkinliklerinin her iki öğretim setinde de çok az sayıda olduğu göz önüne alındığında, bu yaklaşımın tüm dil düzeylerinde daha fazla yer bulması gerekmektedir. Bu çalışma yazma yaklaşımların ders kitaplarında nasıl daha etkili bir şekilde kullanılabileceğine ilişkin yeni fikirler oluşturulmasına yardımcı olacaktır. Aynı zamanda elde edilen bilgiler sayesinde öğretmenlerin öğrencilerinin yazma becerilerini geliştirmelerine yardımcı olmak için uygun ders kitaplarını seçmelerine ve yazma sürecini desteklemek için uygun yaklaşımları benimsemelerine yardımcı olması amaçlanmaktadır. Anahtar Kelimeler: Yabancı Dil Olarak Türkçe, Yabancı Dil Olarak İngilizce, Ders Kitapları, Yazma Yaklaşımları, Yazma Etkinlikleri; Today, the writing process includes a wide range of approaches that anyone can use. These approaches have been developed by researchers from different disciplines for the writing process. Writing skills play an important role in individuals' daily lives, academic and professional careers. Different types of writing approaches are used to improve writing skills. Writing approaches are strategies used to guide students in the writing process. These approaches enable students to follow the writing process more systematically and effectively. The use of different approaches can help meet the different needs of students and help them improve their writing skills. Coursebooks provide the necessary tools and information to adopt different writing approaches and improve writing skills. The aim of this study is to evaluate Turkish and English language coursebooks in terms of writing approaches. It is observed that there is a lack of studies comparing the writing approaches in teaching Turkish and English as foreign languages. This study has the potential to make a new contribution to the field. For this purpose, the writing sections in the coursebooks used by Turkish and English teachers were compared in terms of the approaches used to support the writing process. The assessment criteria to be employed in the examination of writing activities have been developed based on information obtained from sources within the field of writing instruction. Furthermore, similar thesis studies and other research conducted on writing instruction have also contributed to the development of these assessment criteria. The document scanning model, one of the qualitative research methods, was used in this study. The data was collected by examining the writing activities in the Turkish language coursebook "Yeni İstanbul" (A1, A2, B1, B2, C1) and the English language coursebook "Headway" (A1, A2, B1, B2, C1, C2) and evaluating them in terms of writing approaches. In the final section, the obtained data and comparisons were presented in table form and interpreted. The similarities and differences in writing approaches used in Turkish and English language coursebooks were revealed. Based on the findings, it is evident that in the Yeni İstanbul Turkish language teaching textbooks for foreign learners, there is a lack of an adequate number of controlled writing activities apart from completion exercises within the product-focused approach. When examining the Headway and Yeni İstanbul textbooks in terms of the genre-focused approach, it is noted that the types of writing included do not have the same quantity. Considering that there are very few writing activities related to the process-focused approach in both teaching sets, it is necessary for this approach to have a greater presence at all language proficiency levels. This study will help generate new ideas on how writing approaches can be more effectively used in coursebooks. Additionally, the information obtained will help teachers select appropriate coursebooks to improve their students' writing skills and adopt suitable approaches to support the writing process. Keywords: Turkish as a Foreign Language, English as a Foreign Language, Coursebooks, Writing Approaches, Writing Activities. 06.03.2018 tarihli ve 30352 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Yükseköğretim Kanunu İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile 18.06.2018 tarihli “Lisansüstü Tezlerin Elektronik Ortamda Toplanması, Düzenlenmesi ve Erişime Açılmasına İlişkin Yönerge” gereğince tam metin erişime açılmıştır.

2023-01-01T00:00:00Z Temellioğlu, Şeyma Hatice https://hdl.handle.net/20.500.12619/101841 2024-01-29T07:10:09Z 2022-01-01T00:00:00Z

Çocuk kitaplarında toplumsal cinsiyet rolleri = Gender roles in children's books Temellioğlu, Şeyma Hatice İnsan, içine doğduğu çevre ile yaşam boyu devam eden bir etkileşim içindedir. Doğduğu ilk andan itibaren başlayan bu etkileşim, bireyin davranış ve düşünce yapısının gelişimindeki en büyük faktörlerden biridir. Toplum, kendisini oluşturan bireylerin davranış ve düşünce yapılarını şekillendirmenin yanı sıra onları çeşitli sınıflandırmalara tabii tutar. Toplumun, bireyleri ayrıştırdığı sınıflandırmalarının en başında cinsiyet bağlamındaki erkek/kadın sınıflandırması gelmekte ve bireye, toplum tarafından çeşitli cinsiyet rolleri atfedilmektedir. Bu sınıflandırmanın doğrultusunda bireyler, cinsiyet özelliklerine ve cinsiyet rollerine dair algılarını çocukluklarından başlayan bir süreç boyunca çevrelerinin etkisi altında edinmekte ve şekillendirmektedirler. Çocukların, dilsel ve düşünsel becerilerini destekleyen, onları farklı konularla, olaylarla ve fikirlerle tanıştıran çocuk kitapları; düşünce, bilgi, tutum ve davranış âlemindeki toplumsal cinsiyet rolleri algısının oluşumunda büyük rol oynamaktadır. Bu çalışmanın amacı da çocuk kitaplarında toplumsal cinsiyet rollerine nasıl yer verildiğini belirlemektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışma modeli kullanılarak yürütülmüştür. Çalışma grubunu, Sakarya il ve ilçelerinin halk kütüphanelerindeki çocuk kitapları bölümünde ortak olarak yer alan kitapların arasından tabakalı örnekleme yöntemi ile seçilen 10 yerli ve 10 yabancı kitap oluşturmaktadır. Veriler 20 kitabın toplumsal cinsiyet rolleri bağlamı çerçevesinde incelenerek kullanılan ifadelerden elde edilmiştir. Benzer ifadeler bir araya getirilerek Kadın, erkek, kız çocuk ve erkek çocuk olarak ele alınan cinsiyet rolleri; "cinsiyetlere atfedilen karakterler", "cinsiyetlere atfedilen kişilik özellikleri", "cinsiyetlere atfedilen meslekler", "cinsiyetlere atfedilen eylemler" "cinsiyete yönelik atfedilen nesneler", "cinsiyete atfedilen fiziksel unsurlar" ve "cinsiyetlerin bulunduğu mekânlar" şeklinde 7 kategori oluşturulmuştur. Çalışmada kadın ve erkek karakterlerin gösterimine eşit oranlarda yer verilmediği; erkek figürün gösteriminin, kadın figürü gösteriminden çok daha fazla olduğu analiz edilmiştir. Aynı zamanda incelenen çocuk kitaplarında geleneksel cinsiyet rollerine sıkça yer verildiği, kadın ve erkeğin toplumsal cinsiyet kalıp yargılarıyla gösterildiği sonucuna ulaşılmıştır.; Man is in a lifelong interaction with the environment he was born into. This interaction, which starts from the first moment of birth, is one of the biggest factors in the development of an individual's behavior and mentality. Society not only shapes the behavior and thought structures of the individuals that compose it, but also subjects them to various classifications. At the beginning of the classifications that the society separates individuals, the male/female classification in the context of gender comes first and various gender roles are attributed to the individual by the society. In line with this classification, individuals acquire and shape their perceptions of gender characteristics and gender roles under the influence of their environment throughout a process starting from their childhood. Children's books that support children's linguistic and intellectual skills and introduce them to different subjects, events and ideas; plays a major role in the formation of the perception of gender roles in the realm of thought, knowledge, attitude and behavior. The aim of this study is to determine how gender roles are included in children's books. The research was conducted using the case study model, one of the qualitative research methods. The study group consists of 10 domestic and 10 foreign books selected by stratified sampling method among the books that are common in the children's books section of the public libraries of Sakarya province and its districts. The data were obtained from the expressions used by examining 20 books within the context of gender roles. Combining similar expressions, gender roles as women, men, girls and boys; 7 categories were created: "characters attributed to genders", "personal characteristics attributed to genders", "occupations attributed to genders", "actions attributed to genders" "objects attributed to gender", "physical elements attributed to gender" and "places with genders". In the study, the representation of male and female characters was not included in equal proportions; It has been analyzed that the representation of the male figure is much more than the representation of the female figure. At the same time, it was concluded that traditional gender roles are frequently included in the children's books examined and women and men are shown with gender stereotypes.

2022-01-01T00:00:00Z Güden Altmış, Zehra https://hdl.handle.net/20.500.12619/101458 2024-01-26T06:36:27Z 2021-01-01T00:00:00Z

9-11 yaş grubu çocuklara yönelik Türk yapımı çizgi filmlerde değerler eğitimi (TRT çocuk örneği) = For 9-11 years old children values education in türkish-made cartoons (TRT çocuk example) Güden Altmış, Zehra Bu çalışmada 9-11 yaş grubu çocuklarına yönelik TRT Çocuk kanalında yayımlanan 15 çizgi filmde yer alan değerlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olan doküman incelemesi tekniği kullanılmıştır Maslow'un İhtiyaçlar Hiyerarşisi ile Birkök'ün (2019) beş temel evrensel değeri ilişkilendirilmiştir. Birkök'ün değerleri, tez danışmanı Altun tarafından olgusal değerler, bunun dışında kalanlar ise duygusal değerler olarak sınıflandırılarak bir tablo oluşturulmuştur. 9-11 yaş grubu çocuklara yönelik TRT Çocuk kanalında yayımlanan Türk yapımı 15 çizgi film tablodaki değerler esas alınarak incelenmiştir. İncelemede Youtube izlenme oranlarına göre her çizgi filmden 5 bölüm en az iki kez izlenerek değerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirme alan uzmanlarına sunulmuş, alan uzmanlarından alınan dönütlerle veriler üzerinde düzenlemeler yapılmış, bu şekilde çalışmanın güvenirliğine katkı sağlanmıştır. Ardından tespit edilen değerlerle ilgili yorumlarda bulunulmuştur. Araştırmada elde edilen bulgulara göre TRT Çocuk kanalında yayımlanan 15 çizgi filmin değerler bakımından zengin olduğu ancak daha çok belli değerler üzerinde yoğunlaşıldığı belirlenmiştir. Bu sonuçların ailelere, eğitimcilere ve çizgi film yapımcılarına yol gösterici olacağı düşünülmüş, değerlerin çizgi filmlerde dengeli biçimde dağılım göstermesi gerektiği vurgulanmıştır.; In this study, it was aimed to determine the values in 15 cartoons broadcast on TRT Children's channel for children aged 9-11. The document analysis technique, one of the qualitative research methods, was used in the study. Maslow's Hierarchy of Needs was associated with Birkök's (2019) five basic universal values. A table was created by classifying Birkök's values as factual values, and the rest as emotional values by Altun, the thesis supervisor. 15 Turkish-made cartoons broadcast on TRT Children's channel for children aged 9-11 were analyzed based on the values in the table. In the analysis, 5 episodes from each cartoon were watched at least twice, according to the rate of watching Youtube. The evaluation made was presented to the field experts, arrangements were made on the data with the feedback received from the field experts, thus contributing to the reliability of the study. Then, comments were made about the determined values. According to the findings of the study, it was stated that 15 cartoons broadcast on TRT Children's channel are rich in values, but mostly focused on certain values. It was thought that these results would guide families, educators and cartoon producers, and it was emphasized that the values should be distributed in a balanced manner in cartoons. 06.03.2018 tarihli ve 30352 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Yükseköğretim Kanunu İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile 18.06.2018 tarihli “Lisansüstü Tezlerin Elektronik Ortamda Toplanması, Düzenlenmesi ve Erişime Açılmasına İlişkin Yönerge” gereğince tam metin erişime açılmıştır.

2021-01-01T00:00:00Z Koçak, Lokman https://hdl.handle.net/20.500.12619/101457 2024-01-26T06:36:27Z 2021-01-01T00:00:00Z

Lise öğrencilerinde öz-şefkat ile duygusal özerklik arasındaki ilişkide erken dönem uyumsuz şemaların aracı rolünün incelenmesi = The mediating role of early maladaptive schemas in the relationship between self-compassion and emotional autonomy in high school students Koçak, Lokman Bu araştırmada, lise öğrencilerinde öz-şefkat ile duygusal özerklik arasındaki ilişkide erken dönem uyumsuz şemaların aracı rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada ayrıca duygusal özerkliğin cinsiyet, sınıf düzeyi, okul türü, kardeş sayısı, doğum sırası ve anne baba birliktelik durumuna göre farklılaşıp farklılaşmadığı da incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubu, 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Kocaeli ilinde öğrenim görmekte olan 296 kadın (% 53.2) ve 260 erkek (% 46.8) olmak üzere toplam 556 lise öğrencisinden oluşmaktadır. Yaşları 14 ile 16 yaş arasında değişen katılımcıların yaş ortalaması 15.2'dir. Araştırmanın verileri; araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu", "Ergenler için Duygusal Özerklik Ölçeği", "Ergenler için Öz-şefkat Ölçeği" ve "10-16 Yaş Çocuk ve Ergenler için Erken Dönem Uyumsuz Şema Ölçekler Takımı" ile toplanmıştır. Araştırmada öz-şefkat, duygusal özerklik ve erken dönem uyumsuz şemalar arasındaki ilişkiler, korelasyon analizi ve regresyona dayalı aracılık analizi ile incelenmiştir. Ayrıca, test edilmeye çalışılan aracı modellerdeki doğrudan ve dolaylı etkiler bootstrap yöntemi ile belirlenmiştir. İlgili alanyazın ışığında, şema alanları dikkate alınarak aracılık modelleri kurulmuş ve bu doğrultuda erken dönem uyumsuz şemaların aracı rolü sınanmıştır. Buna ek olarak, cinsiyet, sınıf düzeyi, okul türü, kardeş sayısı, doğum sırası ve anne baba birliktelik durumuna göre duygusal özerkliğin anlamlı düzeyde farklılaşıp farklılaşmadığı ilişkisiz örneklemler için t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile incelenmiştir. Aracılık analizleri sonucunda, kopukluk-reddedilmişlik şema alanında yer alan duygusal yoksunluk şeması, zedelenmiş özerklik ve performans şema alanında yer alan başarısızlık ve yapışıklık/gelişmemiş benlik şemaları, zedelenmiş sınırlar şema alanında yer alan yetersiz özdenetim şeması, diğerleri yönelimlilik şema alanında yer alan kendini onaylamama şeması ve aşırı tetikte olma/bastırılmışlık şema alanında yer alan karamsarlık şemasının öz-şefkat ile duygusal özerklik arasındaki ilişkide aracı etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, okul türüne göre duygusal özerklikte anlamlı farklılaşma olduğu; ancak diğer demografik değişkenlere göre duygusal özerkliğin anlamlı farklılaşmadığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, ilgili alanyazın bağlamında tartışılmıştır.; This study focuses on the mediating role of early maladaptive schemas in the relationship between self-compassion and emotional autonomy in high school students. The study also has been examined whether emotional autonomy differ according to gender, class level, type of school, number of siblings, order of birth and togetherness of parents. The study group consists of a total of 556 high school students, 296 female (53.2 %) and 260 male (46.8 %), who were studying at different high schools in Kocaeli province in 2019-2020 academic year. The participants were aged between 14 and 16, with an average age of 15.2. As data collecting tools, "Personal Information Form" which was developed by researcher, "Emotional Autonomy Scale for Adolescents", "The Self-compassion Scale for Adolescents" and "Early Maladaptive Schema Questionnaires Set for Children and Adolescents between the Ages of 10-16" were used. In the study, the relationships between self-compassion, emotional autonomy, and early maladaptive schemas were examined using regression-based mediation analysis and correlation analysis. Furthermore, a bootstrap method was used to examine the direct and indirect effects in the mediation models. According to the relevant literature, mediation models were established by taking the schema areas into consideration, and the mediating role of early maladaptive schemas was tested accordingly. In addition to that, with the independent sample t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) was examined whether emotional autonomy significantly differentiated according to gender, class level, type of school, number of siblings, order of siblings and togetherness of parents. As a result of mediation analysis, it has been determined that the schema of emotional deprivation in the disconnection-rejection schema area, schema of failure and enmeshment/undeveloped self in impaired autonomy and performance schema area, schema of insufficient self-control in impaired limits schema area, schema of self-disapproval in other-directedness schema area, and schema of pessimism overvigilance/inhibition schema area have a mediating effect on the relationship between self-compassion and emotional autonomy. Moreover, there has been found a significant differentiation in emotional autonomy according to type of school; however, it has been determined that emotional autonomy did not differ significantly according to other demographic variables. The findings obtained have been discussed in the context of the relevant literature. 06.03.2018 tarihli ve 30352 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Yükseköğretim Kanunu İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile 18.06.2018 tarihli “Lisansüstü Tezlerin Elektronik Ortamda Toplanması, Düzenlenmesi ve Erişime Açılmasına İlişkin Yönerge” gereğince tam metin erişime açılmıştır.

2021-01-01T00:00:00Z